Sandbox hay closed-box?
Nghị quyết 05 được giới thiệu là một cơ chế thí điểm, tương tự “sandbox.” Nhưng thay vì khuyến khích thử nghiệm, nó lại dựng nên một closed-box – chiếc hộp đóng kín, nơi chỉ những tổ chức có vốn khổng lồ mới đủ điều kiện được cấp phép.
Startup blockchain – động lực sáng tạo quan trọng nhất – bị loại khỏi cuộc chơi ngay từ vòng gửi xe. Trong khi đó, các tập đoàn lớn hoặc sàn giao dịch quốc tế với túi tiền sâu và đội ngũ pháp lý hùng hậu có lợi thế chiếm lĩnh thị trường ngay từ giai đoạn đầu.
Từ thí điểm thành đặc quyền: cánh cửa IPO cho “ông lớn”
Nguy cơ nhãn tiền là: thời gian thí điểm 5 năm có thể bị biến thành cửa sổ đặc quyền. Các tập đoàn lớn nhanh chóng xin giấy phép, hợp pháp hóa vị thế độc quyền, rồi sử dụng chính giấy phép thí điểm Việt Nam như một “tem chứng nhận pháp lý” để IPO hoặc niêm yết trên các thị trường vốn quốc tế.
Một khi dòng vốn toàn cầu đã đổ về vài cái tên, Việt Nam sẽ mất đi không gian cạnh tranh công bằng, đồng thời bỏ lỡ cơ hội phát triển một hệ sinh thái nội địa đa dạng và bền vững.
Nói cách khác, Nghị quyết 05 có nguy cơ không chỉ bóp nghẹt sáng tạo trong nước, mà còn tự tay trao cơ hội lịch sử cho ngoại lực – điều ngược hẳn với mục tiêu ban đầu.